arjuna uvāca.
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam.
yattvayoktaṃ vacastena moho.ayaṃ vigato mama
English transliteration for recitation practice, with chapter-by-chapter pronunciation video links.
55 verses
arjuna uvāca.
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam.
yattvayoktaṃ vacastena moho.ayaṃ vigato mama
bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā.
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam
evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara.
draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama
manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho.
yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam
śrībhagavānuvāca.
paśya me pārtha rūpāṇi śataśo.atha sahasraśaḥ.
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca
paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā.
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata
ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram.
mama dehe guḍākeśa yaccānyad draṣṭumicchasi
na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā.
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram
sañjaya uvāca.
evamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ.
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram
anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam.
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham
divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam.
sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham
divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā.
yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ
tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā.
apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā
tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ.
praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata
arjuna uvāca.
paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān.
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanasthaṃ ṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān
anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvāṃ sarvato.anantarūpam.
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvato dīptimantam.
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād dīptānalārkadyutimaprameyam
tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam.
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me
anādimadhyāntamanantavīryam anantabāhuṃ śaśisūryanetram.
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam
dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ.
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman
amī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti.
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ
rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve.aśvinau marutaścoṣmapāśca.
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve
rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam.
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham
nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram.
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo
daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni.
diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa
amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ.
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ
vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni.
kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ
yathā nadīnāṃ bahavo.ambuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti.
tathā tavāmī naralokavīrā viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti
yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ.
tathaiva nāśāya viśanti lokāsa- tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ
lelihyase grasamānaḥ samantāl- lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ.
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo
ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo namo.astu te devavara prasīda.
vijñātumicchāmi bhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim
śrībhagavānuvāca.
kālo.asmi lokakṣayakṛtpravṛddho lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ.
ṛte.api tvāṃ na bhaviṣyanti sarve ye.avasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ
tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham.
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin
droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān.
mayā hatāṃstvaṃ jahi mavyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān
sañjaya uvāca.
etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī.
namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya
arjuna uvāca.
sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca.
rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ
kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo.apyādikartre.
ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat
tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇasa- tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam.
vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa
vāyuryamo.agnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca.
namo namaste.astu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo.api namo namaste
namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo.astu te sarvata eva sarva.
anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato.asi sarvaḥ
sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti.
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vāpi
yaccāvahāsārthamasatkṛto.asi vihāraśayyāsanabhojaneṣu.
eko.athavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam
pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān.
na tvatsamo.astyabhyadhikaḥ kuto.anyo lokatraye.apyapratimaprabhāva
tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam.
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum
adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito.asmi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me.
tadeva me darśaya deva rūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastaṃ icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva.
tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte
śrībhagavānuvāca.
mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt.
tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam
na vedayajñādhyayanairna dānaira- na ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ.
evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra
mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam.
vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya
sañjaya uvāca.
ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ.
āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā
arjuna uvāca.
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana.
idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ
śrībhagavānuvāca.
sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama.
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ
nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā.
śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā
bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho.arjuna.
jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa
matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ.
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava
20 verses
arjuna uvāca.
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate.
ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ
śrībhagavānuvāca.
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate.
śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ
ye tvakṣaramanirdeśyamavyaktaṃ paryupāsate.
sarvatragamacintyañca kūṭasthamacalandhruvam
sanniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ.
te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ
kleśo.adhikatarasteṣāmavyaktāsaktacetasām ||
avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dehavadbhiravāpyate
ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ.
ananyenaiva yogena māṃ dhyāyanta upāsate
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt.
bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām
mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya.
nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram.
abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanañjaya
abhyāse.apyasamartho.asi matkarmaparamo bhava.
madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi
athaitadapyaśakto.asi kartuṃ madyogamāśritaḥ.
sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān
śreyo hi jñānamabhyāsājjñānāddhyānaṃ viśiṣyate.
dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram
adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca.
nirmamo nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī
santuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ.
mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaḥ sa me priyaḥ
yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ.
harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ
anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ.
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati.
śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ
samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ.
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit.
aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ
ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate.
śraddadhānā matparamā bhaktāste.atīva me priyāḥ
34 verses
arjuna uvāca.
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣetraṃ kṣetrajñameva ca.
etadveditumicchāmi jñānaṃ jñeyaṃ ca keśava
śrībhagavānuvāca.
idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate.
etadyo vetti taṃ prāhuḥ kṣetrajña iti tadvidaḥ
kṣetrajñaṃ cāpi māṃ viddhi sarvakṣetreṣu bhārata.
kṣetrakṣetrajñayorjñānaṃ yattajjñānaṃ mataṃ mama
tatkṣetraṃ yacca yādṛkca yadvikāri yataśca yat.
sa ca yo yatprabhāvaśca tatsamāsena me śṛṇu
ṛṣibhirbahudhā gītaṃ chandobhirvividhaiḥ pṛthak.
brahmasūtrapadaiścaiva hetumadbhirviniścitaiḥ
mahābhūtānyahaṃkāro buddhiravyaktameva ca.
indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ
icchā dveṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṃghātaścetanā dhṛtiḥ.
etatkṣetraṃ samāsena savikāramudāhṛtam
amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam.
ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ
indriyārtheṣu vairāgyamanahaṃkāra eva ca.
janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadoṣānudarśanam
asaktiranabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu.
nityaṃ ca samacittatvamiṣṭāniṣṭopapattiṣu
mayi cānanyayogena bhaktiravyabhicāriṇī.
viviktadeśasevitvamaratirjanasaṃsadi
adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam.
etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadato.anyathā
jñeyaṃ yattatpravakṣyāmi yajjñātvāmṛtamaśnute.
anādi matparaṃ brahma na sattannāsaducyate
sarvataḥ pāṇipādaṃ tatsarvato.akṣiśiromukham.
sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati
sarvendriyaguṇābhāsaṃ sarvendriyavivarjitam.
asaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca
bahirantaśca bhūtānāmacaraṃ carameva ca.
sūkṣmatvāttadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat
avibhaktaṃ ca bhūteṣu vibhaktamiva ca sthitam.
bhūtabhartṛ ca tajjñeyaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca
jyotiṣāmapi tajjyotistamasaḥ paramucyate.
jñānaṃ jñeyaṃ jñānagamyaṃ hṛdi sarvasya viṣṭhitam
iti kṣetraṃ tathā jñānaṃ jñeyaṃ coktaṃ samāsataḥ.
madbhakta etadvijñāya madbhāvāyopapadyate
prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva viddhyanādi ubhāvapi.
vikārāṃśca guṇāṃścaiva viddhi prakṛtisambhavān
kāryakāraṇakartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate.
puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve heturucyate
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijānguṇān.
kāraṇaṃ guṇasaṅgo.asya sadasadyonijanmasu
upadraṣṭānumantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ.
paramātmeti cāpyukto dehe.asminpuruṣaḥ paraḥ
ya evaṃ vetti puruṣaṃ prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha.
sarvathā vartamāno.api na sa bhūyo.abhijāyate
dhyānenātmani paśyanti kecidātmānamātmanā.
anye sāṅkhyena yogena karmayogena cāpare
anye tvevamajānantaḥ śrutvānyebhya upāsate.
te.api cātitarantyeva mṛtyuṃ śrutiparāyaṇāḥ
yāvatsañjāyate kiñcitsattvaṃ sthāvarajaṅgamam.
kṣetrakṣetrajñasaṃyogāttadviddhi bharatarṣabha
samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram.
vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati
samaṃ paśyanhi sarvatra samavasthitamīśvaram.
na hinastyātmanātmānaṃ tato yāti parāṃ gatim
prakṛtyaiva ca karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśaḥ.
yaḥ paśyati tathātmānamakartāraṃ sa paśyati
yadā bhūtapṛthagbhāvamekasthamanupaśyati.
tata eva ca vistāraṃ brahma sampadyate tadā
anāditvānnirguṇatvātparamātmāyamavyayaḥ.
śarīrastho.api kaunteya na karoti na lipyate
yathā sarvagataṃ saukṣmyādākāśaṃ nopalipyate.
sarvatrāvasthito dehe tathātmā nopalipyate
yathā prakāśayatyekaḥ kṛtsnaṃ lokamimaṃ raviḥ.
kṣetraṃ kṣetrī tathā kṛtsnaṃ prakāśayati bhārata
27 verses
śrībhagavānuvāca.
paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam.
yajjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ
idaṃ jñānamupāśritya mama sādharmyamāgatāḥ.
sarge.api nopajāyante pralaye na vyathanti ca
mama yonirmahad brahma tasmingarbhaṃ dadhāmyaham.
sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tato bhavati bhārata
sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ.
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā
sattvaṃ rajastama iti guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ.
nibadhnanti mahābāho dehe dehinamavyayam
tatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam.
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha
rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam.
tannibadhnāti kaunteya karmasaṅgena dehinam
tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām.
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata
sattvaṃ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata.
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde sañjayatyuta
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata.
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā
sarvadvāreṣu dehe.asminprakāśa upajāyate.
jñānaṃ yadā tadā vidyādvivṛddhaṃ sattvamityuta
lobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā.
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha
aprakāśo.apravṛttiśca pramādo moha eva ca.
tamasyetāni jāyante vivṛddhe kurunandana
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti dehabhṛt.
tadottamavidāṃ lokānamalānpratipadyate
rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate.
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate
karmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam.
rajasastu phalaṃ duḥkhamajñānaṃ tamasaḥ phalam
sattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca.
pramādamohau tamaso bhavato.ajñānameva ca
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ.
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ
nānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭānupaśyati.
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so.adhigacchati
guṇānetānatītya trīndehī dehasamudbhavān.
janmamṛtyujarāduḥkhairvimukto.amṛtamaśnute
arjuna uvāca.
kairliṅgaistrīnguṇānetānatīto bhavati prabho.
kimācāraḥ kathaṃ caitāṃstrīnguṇānativartate
śrībhagavānuvāca.
prakāśaṃ ca pravṛttiṃ ca mohameva ca pāṇḍava.
na dveṣṭi sampravṛttāni na nivṛttāni kāṅkṣati
udāsīnavadāsīno guṇairyo na vicālyate.
guṇā vartanta ityevaṃ yo.avatiṣṭhati neṅgate
samaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ.
tulyapriyāpriyo dhīrastulyanindātmasaṃstutiḥ
mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ.
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate
māṃ ca yo.avyabhicāreṇa bhaktiyogena sevate.
sa guṇānsamatītyaitānbrahmabhūyāya kalpate
brahmaṇo hi pratiṣṭhāhamamṛtasyāvyayasya ca.
śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca
20 verses
śrībhagavānuvāca.
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam.
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit
adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ.
adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke
na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā.
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlaṃ asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā
tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ.
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye.
yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī
nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ.
dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasaṃjñaira- gacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat
na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ.
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama
mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ.
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati
śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ.
gṛhitvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca.
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate
utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam.
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ
yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam.
yatanto.apyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ
yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate.akhilam.
yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi māmakam
gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā.
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ.
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham
sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanañca.
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca.
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho.akṣara ucyate
uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudhāhṛtaḥ.
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ
yasmātkṣaramatīto.ahamakṣarādapi cottamaḥ.
ato.asmi loke vedeca prathitaḥ puruṣottamaḥ
yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam.
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata
iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayānagha.
etadbuddhvā buddhimānsyātkṛtakṛtyaśca bhārata